Barwy są tak integralnym elementem naszego życia, że nie zwracamy na nie większej uwagi. Potrafią jednak zdziałać więcej niż nam się wydaje. Użyte w przemyślany sposób są w stanie wpływać na naszą podświadomość i wywoływać określone emocje. Jest to cecha szeroko wykorzystywana w marketingu. Możemy z niej świadomie czerpać – wystarczy, że poznamy parę skrywanych przez kolory tajemnic.
Psychologia kolorów to dziedzina zajmująca się badaniem wpływu kolorów na ludzki organizm, jego reakcje, emocje i zachowania. Za jej genezę uznaje się moment rozpoczęcia postrzegania barw jako doświadczenie, a nie jedynie zjawisko fizyczne. Miało to miejsce w 1810 roku, wraz z premierą Teorii koloru Johanna Wolfganga von Goethego. To on jako pierwszy postawił tezę, że kolory mają silny wpływ na ludzkie emocje i psychikę. Jednocześnie sprzeciwił się wcześniejszym ustaleniom Isaaca Newtona, twierdząc, że to, co widzimy, nie jest jednoznaczne, a uwarunkowane indywidualną percepcją.
Z technicznego punktu widzenia mózg reaguje na kolory poprzez fale elektromagnetyczne, których każdy kolor ma inną długość. Odczytane w ten sposób barwy aktywują układ limbiczny odpowiadający za emocje i zachowania instynktowne. Ale to tylko teoria, najciekawsza jest praktyka 😉
Ludzkie oko rozpoznaje nawet milion kolorów. Biorąc sprawę najbardziej ogólnie, można podzielić je na ciepłe – wywołujące radość, energię, pobudzające do działania – oraz chłodne – uspokajające, relaksujące, wyciszające. Przyjrzyjmy się jednak poszczególnym kolorom.
Czerwony – kolor odwagi, miłości i pewności siebie. Wywołuje silne emocje i gwałtownie przyciąga uwagę. Pobudza do działania i przyspiesza podejmowanie decyzji. Jednak w nadmiarze może powodować strach czy irytację.
Niebieski – symbolizuje spokój, harmonię, zaufanie i bezpieczeństwo. Wspomaga koncentrację i skupienie. W dużym natężeniu może jednak wywoływać uczucie smutku i osamotnienia.
Żółty – kolor radości, nadziei, energii i optymizmu. Przyciąga uwagę i zachęca do działania. Bywa męczący dla oczu oraz potrafi wzbudzić niepokój.
Zielony – kojarzony z naturą, świeżością i zdrowiem. Zapewnia poczucie zaufania, spokoju i relaksu. W ciemniejszych odcieniach jest utożsamiany z zazdrością i chorobami.
Pomarańczowy – połączenie żółtego i czerwonego. Wzbudza energię, radość, entuzjazm i optymizm. Przywodzi na myśl młodość i żywioł. W nadmiarze może wywoływać niepokój i chaos.
Fioletowy – kolor kojarzony z luksusem i prestiżem, a także tajemnicą, duchowością i magią. Pobudza kreatywność i skłania do refleksji.
Różowy – symbolizuje delikatność, wrażliwość, kobiecość, dziecięcość i infantylizm. Wywołuje emocje związane z miłością, czułością i romantyzmem.
Biały – najbardziej naturalny. Symbolizuje czystość, niewinność i minimalizm. Wzbudza komfort i spokój.
Czarny – kolor elegancji, tajemniczości i mądrości. Barwa mocna i ponadczasowa. Kojarzony także ze smutkiem i żałobą.
Zależności te są świetnie zobrazowane w filmie animowanym wytwórni Pixar W głowie się nie mieści. Jego fabuła opiera się na tym, jak spersonifikowane emocje zarządzają umysłem 11-letniej Riley. Każda z nich ma inny kolor, odpowiednio: radość – żółty, smutek – niebieski, złość – czerwony, strach – fioletowy, wstręt – zielony. Taki sposób obrazowania jest zgodny z psychologią kolorów.
We współczesnym marketingu odpowiednie dostosowanie barw to sprawa podstawowa. Dzięki temu zabiegowi marki tworzą zamierzone doświadczenia konsumenckie, co w rezultacie przekłada się na sprzedaż i sukces firmy. Rozszyfrujmy więc przekazy kilku z nich.
Ikea – łączy kolor niebieski (spokój, bezpieczeństwo, zaufanie) z żółtym (szczęście, optymizm, energia). Patrząc na profil marki, kolory te tworzą u konsumenta wizję bezpiecznego i szczęśliwego domu.
Spotify – logo zawiera kolor zielony (spokój, relaks, świeżość) i czarny (mądrość, tajemniczość, elegancja), co jako serwis z muzyką i podcastami podkreśla, że jest to idealny sposób na odpoczynek i wartościowe spożytkowane czasu.
McDonald’s – kolor żółty (radość, energia, optymizm) i czerwony (pobudzenie, przyciągnięcie uwagi) przedstawiają obraz smacznego i szybkiego posiłku, który zadowoli klienta.
Warto jednak zwrócić uwagę, że psychologia kolorów nie wszędzie działa tak samo. W niektórych kulturach pewne kolory są odbierane w sposób całkowicie odwrotny od tego znanego nam. Czarny w Europie kojarzony jest m.in. ze smutkiem i żałobą, natomiast w Chinach jest symbolem szczęścia. W starożytnym Egipcie i kulturze Indian był uznawany za kolor życia. W przeciwieństwie do białego, który postrzegano za symbol śmierci i nieurodzaju. Chiny i Japonia podobnie twierdzą, że biały jest kolorem żałobnym. Natomiast Iran i Azja południowo-wschodnia za kolor żałobny uznają niebieski. W Egipcie żółty to kolor smutku, a w Chinach to barwa cesarska.
Dla większości kolory to rzecz oczywista. Gdy poświęcimy im jednak więcej uwagi, to okazuje się, że mają do powiedzenia więcej, niż nam się może wydawać.
Tekst: Daria Stelmach
Grafika: Natalia Koźmińska
Źródła:
https://www.mitko.pl/blog/psychologia-kolorow
https://www.nlogo.pl/wiedza/psychologia-kolorow
https://dobryprojektant.pl/wiedza-praktyczna/psychologia-koloru